You are here

Kreditno garantni fond će doprinijeti otvaranju 11 hiljada radnih mjesta

07/12/2021

Kreditno garantni fond Crne Gore bi u narednih pet godina, po procjenama eksperata, trebao garantovati preko šest hiljada novih kredita u ukupnom iznosu od 220 miliona eura, čime bi se trebalo doprinijeti otvaranju 11.000 novih radnih mjesta.

Ovo je saopšteno na sjednici Odbora udruženja bankarstva i drugih finansijskih organizacija i osiguranja Privredne komore održanoj 6. decembra 2021. godine, tokom koje je predstavljen Nacrt zakona o Kreditno garantnom fondu Crne Gore.

Sjednicu na kojoj su razmotreni i makroekonomski pokazatelji objavljeni u oktobarskom Biltenu Centralne banke Crne Gore, informacije o stanju na tržištima kapitala i osiguranja za treći kvartal, te Usvojen je Program rada Odbora za 2022. godinu, vodio je predsjednik Odbora Miloš Miketić, uz podršku sekretara Almera Bećiragića. U radu su pored članova učestvovali Olivera Vukajlović, direktorica Direkotrata za unapređenje konkurentnosti Ministarstva ekonomskog razvoja, zatim Selma Demirović iz EBRD, kao i konsultanti koji rade na zakonu Ratko Nikolić i Miloš Komnenić.

U toku je javna rasprava o Nacrtu zakona o osnivanju Kreditno garantnog fonda koja traje do 20. decembra.

Ovaj fond se osniva kako bi se olakšao i povećao pristup finansijskim sredstvima za mikro, mala i srednja preduzeća, preduzetnike i poljoprivredne proizvođače iz registra poljoprivrednih gazdinstava u cilju stvaranja novih radnih mjesta, povećanja lokalne proizvodnje i usluga posebne vrijednosti, unapređenja tržišnog balansa i povećanja prilika za finansiranje Kvalifikovanih zajmoprimaca. KGFCG će nuditi kreditne garancije registrovanim finansijskim institucijama na odabrane kredite za kvalifikovane zajmoprimce.

- Poseban fokus KGFCG biće na mikro preduzećima i preduzetnicima, kod kojih je identifikovan najteži pristup sredstvima finansiranja koja su im potrebna za rast, povećanje lokalne proizvodnje i kreiranje novih radnih mjesta – kazao je finansijski konsultant Ratko Nikolić.

Prema njegovim riječima, Pandemija COVID-19 je dodatno pogoršala ove probleme i stvorila krizu likvidnosti i opstanka za hiljade preduzeća, ugrozila zaposlenost i prihode. Zato su Vlada Crne Gore i EBRD dogovorili zajednički rad na uspostavljanju Kreditno-garantnog fonda Crne Gore kako bi pomogli u ublažavanju krize i poboljšanju pristupa finansijama na dugoročnoj i održivoj osnovi.

- Cilj je kreiranje i implementacija nezavisnog, samostalnog, trajnog, revolving i održivog kreditno-garantnog fonda u cilju unaprijeđenja pristupa finansiranju za MMSP i preduzetnike – objasnio je on.

Osim prema preduzetnicima i MMSP, garancije Fonda biće usmjerene ka ženama u biznisu, poljoprivredi, turizmu, ICT, proizvodnji i sektoru za energetsku efikasnost i obnovljive izvore energije.

KGFCG može registrovati bilo koju kreditnu finansijsku instituciju (banke, MFI, NBFI) koje je licencirala CBCG a imaju minimum tri godine iskustva na tržištu MMSP u Crnoj Gori i ispunjavaju kriterijume. Među benefitima koje KGFCG donosi kreditnim institucijama su profitabilno i bezbjedno korišćenje viškova likvidnosti u cilju povećanja kreditnih portfolija, proširena baza klijenata i povećanje prihoda od naknada, povećanje prodaje drugih proizvoda i usluga (cross selling) i poboljšana sposobnost uvođenja i ponude novih i kombinovanih finansijskih instrumenata, te smanjen rizik kreditiranja u djelatnostima i kod privrednih subjekata koji do sada nisu ispunjavali sve kreditne zahtjeve.

Članove Odbora je, između ostalog, interesovao odnos novog fonda i IRF-a, zatim da li će KGFCG biti pod supervizijom Centralne banke, odnosno da li će kreditima biti obuhvaćena i induvidualna poljoprivredna gazdinstva, te brojni drugi detalji.

Predstavnica Ministarstva ekonomskog razvoja Olivera Vukajlović je pozvala privrednike da pošalju sistematizovane sugestije i predloge u cilju unapređenja teksta Nacrta zakona do 20. decembra.

Makroekonomski pokazatelji

Makroekonomske pokazatelje iz oktobarskog Biltena CBCG saopštio je Bratislav Vukčević, savjetnik viceguvernera za monetarnu i ekonomsku politiku. U dokumentu se između ostalog navodi da je u septembru inflacija bila u blagom porastu, što je globalni fenomen. Bankarski sistem je visoko likvidan i stabilan. Prosječna ponderisana efektivna aktivna kamatna stopa je nastavila tendenciju opadanja. Neto strane direktne investicije su u blagom porastu.

Iz Informacije izdvajamo da je bilansna suma banaka u navedenom periodu iznosila 5,158 miliona eura (rast od 0,1% na mjesečnom nivou, odnosno 12,4% na godišnjem). Ukupni kapital banaka bio je 628,7 miliona eura (pad 0,2% na mjesečnom nivou i rast 1,6% na godišnjem. Odobreni krediti su 3.498,5 miliona eura (-0,8% na mjesečnom, odnosno, +9% na godišnjem nivou). Ukupni depoziti iznosili su 3.991,3 miliona eura (+0,1% na mjesečnom nivou, odnosno +20,9% na godišnjem nivou).

Tržište kapitala

Aleksandar Đuričković iz Komisije za tržište kapitala saopštio je da je tokom tri kvartala 2021. godine na ovom tržištu zabilježen rast ukupnog prometa, berzanskih indeksa MONEX i MNSE10, te tržišne kapitalizacije, ali i pad broja transakcija i vrijednosti emisija hartija od vrijednosti. Ukupan promet ostvaren na Montenegroberzi u tri kvartala 2021. godine iznosi 34,1 miliona eura, što je rast od 61,45% u odnosu na uporedni period 2020. godine. Berzanski indeks MNSE10 bilježi procentualan rast od 11,57%; a MONEX od 9,54%. Na segmentu prime tržište došlo je do povećanja prometa od 380%. Tržišna kapitalizacija je na kraju drugog kvartala 2021. godine iznosila 3,18 milijardi eura.

Tržište osiguranja

Informaciju o stanju na tržištu osiguranja prezentovala je Jovana Nenezić, glavni analitičar. Prema preliminarnim podacima za treći kvartal, ukupna bruto fakturisana premija iznosila je 74,4 miliona eura, što predstavlja rast od 2,8 miliona eura, odnosno 3,9% u odnosu na uporedni period prošle godine. Premija neživotnih osiguranja iznosila je 60,8 miliona eura, što predstavlja rast od 6,3%, dok je kod životnih iznosila 1,6 miliona eura i ostvarila pad od 5,5%. U ukupno ostvarenoj premiji na nivou tržišta na kraju III kvartala 2021. godine i dalje je dominantno učešće neživotnih osiguranja od 81,7%, dok za životna taj procenat iznosi 18,3%. Prema preliminarnim podacima, vrijednost ukupne aktive na nivou svih društava za osiguranje na dan 30. septembra 2021. godine iznosila je 257 miliona eura i ostvarila je rast od 3,1% (za 7,6 miliona eura) u odnosu na kraj 2020. godine.

Program rada

U Programu rada za 2022. godinu data su najvažnija pitanja i zadaci kojima će se Odbor udruženja bankarstva i drugih finansijskih organizacija i osiguranja baviti u narednoj godini. Program će se dopunjavati u toku godine sa aktuelnim pitanjima i zadacima koji proizilaze iz tekućih aktivnosti na ostvarivanju utvrđene ekonomske politike i potrebe samih privrednih subjekata.

Cilj rada Odbora je aktivno uključivanje svih njegovih članova i kreiranje ambijenta unutar njega koji će podstaći i omogućiti unapređenje poslovnog ambijenta u finansijskom sektoru, otklanjanje biznis barijera i modernizaciju poslovnih procesa, kroz iniciranje izmjena postojećeg zakonodavnog okvira i njegovu harmonizaciju sa zakonodavstvom Evropske unije; digitalizaciju i modernizaciju servisa unutar finansijskog sektora, sa ciljem povećanja efikasnosti kod pružanja usluge, povećanje zadovoljstva korisnika finansijskih usluga i smanjenje operativnog rizika prilikom pružanja usluga; praćenje makroekonomskih kretanja u Crnoj Gori i analiza rada tržišta novca, kapitala i osiguranja; praćenje izmjena zakonodavstva i analiza uticaja na finansijski sektor.

Pod tačkom razno članovi Odbora su diskutovali o novom tekstu Zakona o sprečavanju pranja novca i finansiranju terorizma, koji je stavljen na javnu raspravu. Predsjednik Odbora Miketić je pozvao privrednike da sistematizuju sugestije kako bi one bile poslate predlagaču, odnosno Ministarstvu unutrašnjih poslova. Posebno je, prema njihovoj ocjeni, diskutabilno rješenje koje se odnosi na video i elektronsku identifikaciju.